Waarom verandert het blauw van de Nederlandse vlag steeds?

Rood, wit en blauw, dat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag. Maar die rode baan was eerst oranje. En hoe zit het met die blauwe streep?

Van oranje naar rood

In 1568 kwam Willem van Oranje in opstand tegen de Spaanse koning. Zijn fans zwaaiden met een oranje (vanwege zijn achternaam), witte en blauwe vlag: de ‘Prinsenvlag’.

Uiteindelijk werden rood, wit en blauw de officiële kleuren van de Nederlandse vlag (waarom, dat lees je hier). Maar: die kleuren lagen nergens vast.

Gedoe over vlaggenkleur

Dat zorgde voor gedoe. In de jaren dertig was de politieke partij NSB tegen de Nederlandse regering en vóór de Duitse dictator Adolf Hitler. Deze groep wilde de Prinsenvlag als Nederlandse vlag. Dat zag de Nederlandse regering niet zitten.

Om meer gedoe te voorkomen, werden in 1937 de vlagkleuren rood, wit en blauw vastgelegd in een Koninklijk Besluit. Dat werd, zo vertelt een voorlichter van de Rijksvoorlichtingsdienst, ondertekend door koningin Wilhelmina - de overgrootmoeder van koning Willem-Alexander.

Daarna kwam er een ‘norm’ (een officiële afspraak) voor vlaggenmakers. Daarin werden de vlagkleuren preciezer opgeschreven: ‘helder vermiljoen rood’ (knalrood) en ‘helder wit’. En ‘kobaltblauw’, naar het metaal kobalt. Daarmee maak je diepblauwe verf.

Het enige echte blauw

Sinds die afspraak zit dat diepe kobaltblauw in de meeste Nederlandse vlaggen. In de afspraak staan precieze kleurcodes. Die kunnen vlaggenmakers opzoeken in een kleurensysteem, zoals RAL. Zo gebruiken ze altijd de juiste tint.

De kleurcode voor het blauw van de Nederlandse vlag is ‘RAL 5013’. Googel die maar eens: dat is de enige echte goede kleur blauw!

Maar waarom zie je soms toch vlaggen met andere blauwtinten?

Marineblauw op zee

Ian Krom is eigenaar van de oude scheepswinkel Andries de Jong. Hij verkoopt veel Nederlandse vlaggen met de gewone kobaltblauwe streep. Maar ook met ‘marineblauw’. Die kleur komt van het kostuum van de English Navy, het Engelse leger op zee.

Marineblauw wordt vaak gebruikt in vlaggen op boten, weet Krom. Waarschijnlijk omdat die kleur iets donkerder is dan kobaltblauw. Daardoor vervaagt hij minder snel in de felle zon op het water.

Tegenwoordig kopen mensen die marineblauwe vlaggen ook als ze níét gaan varen. ‘Misschien vinden ze die donkere kleur sjiek’, denkt Krom.

Geen vlaggenpolitie

Daarnaast hebben sommige - vaak radicaal- of extreemrechtse - groeperingen de Prinsenvlag uit de mottenballen gehaald. Die moderne variant heeft dan vaak een lichtblauwe in plaats van een kobalt- of marineblauwe baan.

Krijg je geen boete voor zo’n vlag in de ‘verkeerde’ blauwtint? Nee, zegt de Rijksvoorlichtingsdienst. Er bestaat geen ‘vlaggenpolitie’.