Beantwoord door Melanie Metz
Overig
Waarom heet een bitterbal een bitterbal?
Marcella, 9
Een bitterbal smaakt lekker zout en vettig. Maar bitter? Dat niet. Waarom heet dat gefrituurde hapje dan zo? En wanneer is het uitgevonden?
Gratis 'bitterbollen'
De bitterbal werd vroeger gegeten als snack bij een ‘bittertje’. Dat was sterke drank met kruiden of sinaasappelschil erin. Die drank smaakte daardoor bitter; vandaar de naam. En het gefrituurde balletje dat je erbij at? Dat werd bitterbal genoemd, naar de drank.
Bitterballen heten al lang zo. Al werden ze soms net iets anders genoemd. In het jaar 1922 stonden de hapjes in de krant, in een advertententie van een café in Haarlem. Daarin stond dat je gratis ‘bitterbollen’ bij je drankje kreeg, in plaats van bitterballen.
Spaanse broodballetjes
Sinds wanneer we in Nederland bitterballen eten, is niet helemaal duidelijk. Volgens sommigen is de bitterbal uitgevonden tijdens de tachtigjarige oorlog (tussen 1568 en 1648). Nederland was toen in oorlog met Spanje. De Spanjaarden die hierheen kwamen, aten graag gefrituurde garnalen en inktvis als ‘tapas’ (borrelhap). Maar in die tijd kon je niet zomaar garnalen en inktvis krijgen in Nederland.
Daarom verzonnen de Spanjaarden andere tapas-hapjes: gefrituurde balletjes van brood en vlees. Waren dat de eerste bitterballen? Echt bewijs is daar niet voor.
Kleine kroket?
Andere snackkenners denken dat de bitterbal gewoon een mini-kroket is. De kok van de Franse koning Lodewijk de Veertiende schreef al in het jaar 1693 in een kookboek over croquets (kroketten). Daarin zaten stukjes vlees, met een krokant laagje eromheen. Net als een bitterbal. Is de bitterbal misschien toen uitgevonden, als een kleine snackversie van de kroket?
Echte Hollandse hap
Frans of Spaans, een echt Nederlandse uitvinding is de bitterbal dus niet. Inmiddels zit er ook allang niet altijd meer vlees in. Je hebt ook bitterballen met bietjes ('bieterballen'), paddenstoelen of kaas.
Toch horen bitterballen er helemaal bij in Nederland op een borrel of feestje. En als tv-snack bij een WK-voetbalwedstrijd natuurlijk. Hap Holland hap!
