Beantwoord door Dorine Schenk
Wiskunde & natuurkunde
Waarom blijven waterdruppels aan je raam of lepel plakken?
Waterdruppels lijken soms net lijm. Ze plakken vast op je raam, aan de kraan, aan de zijkant van je glas of aan je lepel. Pas als je hard schudt, komen ze los. Hoe kan dat? Waarom glijden of vallen druppels niet altijd meteen naar beneden?
Aantrekkingskracht
Water bestaat uit allemaal kleine deeltjes die er precies hetzelfde uitzien. Die deeltjes heten watermoleculen. En die hebben een bijzondere eigenschap waardoor je raam na een regenbui vol zit met waterdruppeltjes.
Allereerst trekken watermoleculen elkaar aan. Dat komt doordat watermoleculen aan de ene kant een beetje positief geladen zijn en aan de andere kant een beetje negatief geladen. De positieve kant van het ene watermolecuul trekt de negatieve kant van een ander watermolecuul aan. Net als de noordpool van een magneet de zuidpool van een andere magneet aantrekt. Daardoor plakken watermoleculen aan elkaar vast. Die verbinding tussen watermoleculen heten waterstofbruggen.
Deze bruggen zorgen ervoor dat een waterdruppel een mooi bolletje vormt op het glas en niet uitspreidt tot een platte pannenkoek van water. Ook zorgen ze ervoor dat de watermoleculen aan het oppervlak elkaar stevig vasthouden. Daardoor kunnen sommige insecten, zoals schaatsenrijders, over water lopen.
Foto: Jeffdelonge/CC BY-SA 3.0
Lekker blijven plakken
Watermoleculen trekken niet alleen elkaar aan, maar ook moleculen in bepaalde andere materialen, zoals die waar glas of lepels uit bestaan. Dat zorgt ervoor dat regendruppels op het raam blijven plakken, ook al trekt de zwaartekracht ze naar beneden. En het zorgt ervoor dat een waterdruppeltje soms aan je lepel blijft hangen als je hem omkeert.
Sommige moleculen trekken niet aan watermoleculen. Vet en olie duwen watermoleculen juist weg. Smeer je je glas of je lepel in met olie, dan glijdt het water er dus meteen van af!