Wat gebeurt er in je brein als je acteert?

Acteren is niet alleen een kwestie van een tekst uit je hoofd leren en opzeggen. Je brein moet naast informatie onthouden ook emoties verwerken, zich inleven in een personage en reageren op andere acteurs.

Wat wil mijn personage?

Om dit goed te kunnen doen, moet je je kunnen voorstellen wat anderen denken, voelen, weten of van plan zijn. Het hersennetwerk dat hiervoor zorgt, noemen we het theory-of-mind-netwerk.

Dat netwerk is tijdens acteren extra belangrijk. Dan houdt het zich bezig met vragen als: Wat wil mijn personage? Wat weet het? Wat denkt het van anderen?

'Ik' op de achtergrond

Maar er is nog iets. Het lijkt erop dat je brein tijdens het spelen het ‘eigen ik’ tijdelijk naar de achtergrond schuift om ruimte te maken voor het personage.

Canadese onderzoekers kwamen daar achter door acteurs in een hersenscanner vragen te laten beantwoorden als zichzelf én als Romeo of Julia. Wanneer ze antwoordden als Romeo of Julia, was er minder activiteit in hersengebieden die betrokken zijn bij het verwerken van informatie over jezelf. Gebieden die helpen om de situatie vanuit het perspectief van iemand anders te bekijken, bleven juist wel actief.

Meebewegende hersenen

Britse wetenschappers stelden in 2022 iets vergelijkbaars vast bij een klein experiment. Zes professionele acteurs kregen een draagbare hersenscanner op tijdens echte repetities. Terwijl ze aan het spelen waren, was een deel van hun brein minder actief wanneer ze hun eigen naam hoorden dan wanneer ze niet aan het acteren waren. Zodra ze stopten met spelen, reageerde dat deel van het brein weer sterker op hun eigen naam.

Ook leken de hersenen van acteurs die samen speelden op elkaar afgestemd. Tijdens het acteren zagen onderzoekers in bepaalde delen van hun brein vergelijkbare activiteit. Hun hersenen leken dus als het ware een beetje met elkaar mee te bewegen.

Kortom: als een acteur iemand anders speelt, verandert er niet alleen iets op het toneel, maar ook van alles in zijn of haar brein.