Beantwoord door Dorine Schenk
Aarde & klimaat
Waarom is het in de winter koud?
In de zomer loop je rond in een korte broek en T-shirt. In de winter moet je je warme kleren, handschoenen en muts weer uit de kast halen. Hoe komt het eigenlijk dat je in januari niet zonder jas naar buiten kunt?
Rondjes om de zon
Dat het op de aarde niet verschrikkelijk koud is, komt door de zon. Dat is een enorme brandende gasbol die als een kosmische kachel de omgeving verwarmt.
De aarde draait rondjes om de zon. Elk rondje duurt een jaar. Deze rondjes hebben niet de vorm van een cirkel, maar de vorm van een ellips. Dat is een soort uitgerekte cirkel die lijkt op de omtrek van een rugbybal. Daardoor is de aarde soms dichter bij de zon en soms verder weg.
Nu denk je misschien dat het zomer is als de aarde het dichtst bij de zon staat en winter als de aarde verder weg staat. Maar dat klopt niet.
Beeld: Jill Wellington/Pexels
Op het noordelijk halfrond, de bovenste helft van de aardbol, is het juist winter als de aarde het dichtst bij de zon staat en zomer als we ver weg zijn van de zon. De zon staat namelijk zo ver weg van de aarde dat het kleine beetje dichterbij of verder weg niet uitmaakt.
Scheve paal
Waardoor komt het dan wel dat het in de winter kouder is? Dat heeft te maken met de aardas. Dat is een denkbeeldige paal die je van boven naar beneden door de aarde kan steken. De aarde draait elke dag een rondje om deze as. Daardoor hebben we dag en nacht. Als de kant met Nederland naar de zon staat, is het hier dag.
Beeld: NASA Space Place
Maar deze as staat een beetje scheef. En daardoor is soms de noordpool naar de zon gekanteld en soms de zuidpool. In de zomer, in de maanden rond juni, staat de noordpool richting de zon. Rond december, dus in de winter, is de zuidpool naar de zon gericht. In de zomer kunnen de zonnestralen het noordelijk halfrond daarom beter bereiken. In de winter bereikt het zonlicht dit deel van de aarde juist minder goed.
Warm in december
Nederland ligt op het noordelijk halfrond. Daardoor is het hier ons warmer in de zomer en kouder in de winter. Woon je in Australië, op het zuidelijk halfrond, dan is het juist in december warmer en in juni kouder!
