Beantwoord door Rik Peters
Hoofd & lijf, Overig
Maken alleen mensen muziek voor de lol?
Florien
Dieren kunnen zingen, dansen, fluiten en zelfs drummen. Maar vaak doen ze dat vooral om met elkaar te praten. Zijn mensen de enigen die muziek maken voor de lol?
Dansende kaketoes
‘Dieren doen allerlei dingen die op muziek lijken’, zegt Michelle Spierings. Zij is bioloog aan Universiteit Leiden en doet onderzoek naar het gedrag en de intelligentie van dieren. ‘Walvissen kunnen bijvoorbeeld zingen. Kaketoes kunnen dansen. En chimpansees kunnen drummen. Ze lijken dus erg muzikaal.’
Foto: David Vilches via Unsplash
Muziek en muzikaliteit
Wetenschappers maken verschil tussen muziek en muzikaliteit. Muziek heeft te maken met menselijke cultuur. Denk aan liedjes of songteksten.
Muzikaliteit draait om eigenschappen en talenten. Denk aan het vermogen om ritmes of melodieën te herkennen.
Dieren maken geen muziek, maar ze hebben wel muzikaliteit.
Is het leuk?
Volgens biologen kunnen dieren om allerlei redenen muzikaal gedrag vertonen. Bijvoorbeeld om soortgenoten te lokken. Om vijanden weg te jagen. Of om familieleden te waarschuwen voor gevaar. Maar doen ze het ook voor de lol?
‘Het is moeilijk om te onderzoeken of dieren voor hun plezier muzikaal gedrag vertonen’, zegt Spierings. ‘Aan mensen kun je gewoon vragen of ze het leuk vinden om muziek te maken. Bij dieren kan dat niet. Hoe meet je dan of ze er lol in hebben?’
Onderzoek
Toch proberen wetenschappers dat wel. Ze kijken bijvoorbeeld of de hartslag van dieren versnelt wanneer ze muzikaal gedrag vertonen. En of ze meer gaan zweten. Dat kán er namelijk op wijzen dat ze het leuk vinden. Maar het is geen hard bewijs.
Ook kunnen wetenschappers kijken naar de hersenen van dieren die muzikaal gedrag vertonen. In het brein zitten namelijk beloningsgebieden die actief worden bij plezier. Maar deze vorm van onderzoek staat nog in de kinderschoenen.
Nog meer onderzoek
‘Ik dénk dat dieren soms muziek maken voor de lol’, zegt Spierings tot slot. ‘Maar het is heel moeilijk om dat wetenschappelijk te bewijzen. Gelukkig wordt daar op dit moment veel onderzoek naar gedaan. Hopelijk weten we snel meer!’
