Heelal & ruimtevaart, Aarde & klimaat

Is de aarde de enige planeet met een atmosfeer?

Op aarde kun je ademen. Ga je naar Mars, of naar welke andere bekende planeet dan ook, dan moet je een ruimtepak aan - anders stik je. Toch is onze wereld allesbehalve de enige met een atmosfeer of dampkring.

Heel ijl of extreem compact

Soms is zo'n atmosfeer wel heel ijl, zoals bij Mercurius, de planeet die het dichtst bij de zon staat. Tot 1974 wisten we zelfs niet zeker of Mercurius wel een atmosfeer hád. Die is er dus wel - maar veel stelt ie niet voor.

Een heel ander verhaal is dat bij de volgende planeet vanaf de zon: Venus. Die heeft juist een extreem compacte atmosfeer. Zo compact, dat je platgedrukt zou worden als je op deze planeet zou staan. (Bovendien is het er bizar heet.)

Venus

Venus is voorzien van een flinke dampkring. Foto: NASA/JPL-Caltech

De atmosfeer van Mars is dan weer vrij ijl - maar lang niet zo ijl als die van Mercurius.

Gasplaneten en ijsreuzen

Verder weg van de zon staan de grote gasplaneten Jupiter en Saturnus. Die zitten heel anders in elkaar dan Mercurius, Venus, de aarde en Mars. Die hebben geen vast oppervlak waar je op kunt staan. In plaats daarvan zijn ze omhuld door een enorm dikke laag gas, die naar binnen toe steeds compacter wordt.

Nog verder weg van de zon kom je de laatste planeten tegen van ons zonnestelsel: Uranus en Neptunus. Deze twee 'ijsreuzen' hebben ook geen vast oppervlak en dikke atmosferen - al weten we daar verder niet veel van.

Andere gassen

Het is dus vrij normaal voor een planeet om een atmosfeer te hebben. Alleen: die zijn in de regel veel ijler of juist veel dikker dan die van de aarde.

Bovendien bestaan ze uit andere gassen. Wij mensen - en heel veel ander leven op aarde - doen het goed op een mix van ongeveer 80 procent stikstof en 20 procent zuurstof. En die mix vind je op geen enkele andere planeet.

Wandeling zonder ruimtepak

Tenminste: op geen enkele andere planeet binnen ons zonnestelsel. Misschien cirkelen er wel planeten rond andere sterren die toevallig net zo'n dampkring hebben als onze aarde. Even dik, en met dezelfde gassen in dezelfde hoeveelheden. Daar zou je dan wel zonder ruimtepak een wandeling kunnen maken. Als je er zou kunnen komen.

Beantwoord door Jean-Paul Keulen