Beantwoord door Sebastiaan van de Water
Aarde & klimaat
Hoe ontstaat een tornado?
Als je ooit een tornado ziet, moet je maken dat je wegkomt. Tornado’s kunnen bomen uit de grond rukken, en dieren en mensen door de lucht slingeren! Maar waar komt die superkracht vandaan? Hoezo begint de lucht opeens keihard te draaien?
Onzichtbare deegroller
Om een tornado te laten ontstaan, zijn een paar ingrediënten nodig. Te beginnen met botsende winden. Dicht bij de grond kan de wind bijvoorbeeld uit het oosten waaien. Maar heel hoog boven je kan er juist een sterke wind uit het zuiden komen.
Precies op de hoogte waar die twee winden botsen, kunnen ze soms over elkaar heen gaan rollen. De luchtbeweging lijkt dan op een gigantische onzichtbare deegroller.
Koude, zinkende lucht
Het volgende ingrediënt? Zwaar onweer. Daarbij zinkt koude lucht hard naar beneden en stijgt warme lucht snel op. Deze verticale krachten trekken die ‘deegroller’ rechtop.
Toch is de tornado dan nog niet af. Deze draaiwinden beslaan namelijk vaak een gebied van vele honderden meters breed.
Beeld: Jean Beaufort (CC0 1.0 Universal)
Het laatste ingrediënt is koude, zinkende lucht rondom de draaiwind. Die perst de boel steeds verder samen. Je krijgt dan hetzelfde als bij een kunstschaatser die zijn handen intrekt om heel snel rondjes te kunnen draaien. De wervelwind wordt steeds smaller en gaat steeds rapper rondtollen. Zo kan een tornado ontstaan die met honderden kilometers per uur ronddraait en alles op zijn pad vernietigt.
Tornadoseizoen
Vooral in Amerika zijn de omstandigheden in de lente en vroege zomer vaak 'ideaal' voor tornado’s. In sommige streken is er zelfs een tornadoseizoen!
Maar ook in Nederland komen soms tornado's voor. Zo raasde in 1972 een tornado met ongeveer 200 kilometer per uur over Camping Duinoord op Ameland. Er vielen vierhonderd gewonden en vier doden.
Twintig jaar later werd, geloof het of niet, dezelfde camping opnieuw getroffen door een tornado. Dit keer raakten vijf campinggasten gewond en stierf er één.