Waarom kan een tsunami zo ver het land in gaan?

Elke dag slaan duizenden golven stuk op de branding zonder dat het stand helemaal onder water loopt. Waarom gebeurt dat wel bij een tsunami?

Hoger dan een flatgebouw

Een tsunami is veel meer dan één extreem hoge golf. Een tsunami is de hele zee die tijdelijk verhuist, soms kilometers landinwaarts. Zo’n zeeverplaatsing kan ontstaan door een extreem krachtige gebeurtenis, zoals een aardbeving onder de zeebodem.

Een goed voorbeeld is de Tōhoku-tsunami die Japan in 2011 trof. Daar ging de krachtigste aardbeving ooit gemeten in de Japanse geschiedenis aan vooraf. Die triggerde een tsunami met golven van wel 40 meter hoog. Hoger dan veel flatgebouwen dus!

En die recordhoogte was niet eens het grootste probleem. Veel belangrijker was wat er achter die golf gebeurde, ónder het wateroppervlak. Bij een tsunami beweegt niet alleen de bovenkant van de zee, maar echt de hele watermassa, van zeebodem tot zeespiegel. Met een snelheid van 700 kilometer per uur denderde al dat water in 2011 richting de kust.

Miljarden liters water

Als een normale golf op het strand aanspoelt, wordt per meter kustlijn misschien een paar honderd liter water uitgestort. Dat water stroomt dan vanzelf weer terug de zee in.

Maar bij een tsunami gebeurt er iets anders. Dan kunnen miljoenen tot miljarden liters water per meter kust worden aangevoerd. Dat water blijft met brute kracht doorstromen, doordat er steeds nieuw water achteraan komt.

Daardoor kon de tsunami van 2011 op sommige plekken meer dan 10 kilometer het land in dringen. Ook de kernreactoren van Fukushima raakten daardoor onderwater, wat weer de beruchte Fukushima-kernramp veroorzaakte. Ramp op ramp op ramp dus!