Beantwoord door Sebastiaan van de Water
Techniek
Waarom hebben de Romeinen nooit de fiets uitgevonden?
Florien
Een fiets is een simpel ding. Veel meer dan twee wielen, een stuur, een zadel, een ketting, tandwielen en trappers heb je niet nodig. Toch vind je in geen museum een Romeinse stadsfiets of mountainbike. Hoe kan het dat die slimme Romeinen nooit op het idee kwamen om een fiets in elkaar te flansen?
Perfect balanceren
Een fiets mag dan vrij simpel lijken, fietsen is minder logisch dan wij nu denken. Als je tweeduizend jaar geleden Julius Caesar had verteld over een futuristisch voertuig met twee dunne wielen achter elkaar, dan had hij je waarschijnlijk uitgelachen. “Doe niet zo dom, dat ding valt toch om!” zou hij hebben gezegd. Om daarna weg te galopperen op zijn paard.
Dat je met goed oefenen perfect op twee wielen kunt balanceren, is moeilijk te geloven als je het nooit iemand hebt zien doen.
Tijdmachine
Stel je nu voor dat je met een tijdmachine jouw fiets naar het oude Rome stuurt. Was er dan wél een fietsrevolutie gekomen?
Nee, waarschijnlijk niet. Een moderne fiets heeft luchtbanden van rubber. Dat spul komt van de rubberboom, die toen alleen in Amerika groeide. En de Romeinen hadden nog nooit van Amerika gehoord.
Bottenschudders
Een Romeinse racefiets zou dus ijzeren wielen moeten hebben, of houten. Net zoals de allereerste, logge fietsen van begin negentiende eeuw.
Die dingen stonden niet voor niets bekend als bottenschudders. Zelfs als je over een schelpenpaadje reed, trilde je al als een gek mee met elke oneffenheid op de grond. Laat staan over Romeinse wegen, met hun grote hobbelige keien. Daarop fietsen zou een totale nachtmerrie zijn!
Deze fiets is oud, maar niet zo oud als het Colosseum in Rome. Foto: Danfador/CC0
Daar komt nog iets bij. Onderdelen zoals kettingen en tandwielen moeten heel precies worden gemaakt om een fiets soepel te laten rijden. De Romeinen konden veel met ijzer, maar metaal was wel duur en alles moest met de hand worden gesmeed. Dat kostte veel tijd, vakmanschap en geld. Voor arme mensen zou een fiets daardoor onbetaalbaar zijn geweest.
Duur en onhandig
En rijke mensen? Die hadden al paarden, waarmee ze moeiteloos (zonder zelf te zweten) grote afstanden konden afleggen over elk soort terrein.
Voor de Romeinen zou de fiets dus een duur en onhandig ding zijn geweest. Daarom hebben zij hem waarschijnlijk nooit uitgevonden. Net zoals trouwens de oude Chinezen, Grieken, Egyptenaren en de middeleeuwers!