Beantwoord door Rik Peters
Hoofd & lijf
Hebben mensen met dyslexie ook moeite met het leren van gebarentaal?
Mensen met dyslexie hebben problemen met lezen en schrijven. Is het voor hen dan ook lastiger om gebarentaal te leren?
Lezen en schrijven
‘Dyslexie heeft inderdaad te maken met lezen en schrijven’, zegt Liset Rouweler. Zij is taalwetenschapper bij het Centrum voor Dyslexie en Dyscalculie van de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Mensen met dyslexie hebben vaak moeite met lezen, spellen en het koppelen van klanken aan lettertekens.’
Het leren van gebarentaal staat daar grotendeels los van. Gebarentaal is namelijk niet een manier van schrijven. Het is een táál, met een eigen grammatica en met eigen regels. Dyslexie hoeft daarom niet van invloed te zijn op het leren van gebarentaal.
Foto: Anastasiya Badun via Unsplash
‘Toch kunnen er problemen ontstaan’, zegt Rouweler. ‘Gebarentalen gebruiken bijvoorbeeld soms een vingeralfabet. Dat is een soort zichtbare spelling van woorden uit de omringende gesproken taal. Daarmee kun je namen of onbekende woorden, waar geen gebaar voor bestaat, uitbeelden. Dit kan voor moeilijkheden zorgen bij mensen met dyslexie.’
Onderzoek
Marloes Oomen is het daarmee eens. Zij is gebarentaalwetenschapper aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Er is niet veel onderzoek gedaan naar hoe mensen met dyslexie gebarentaal leren’, zegt ze. ‘Maar het onderzoek dat er is, wijst daar wel op.’
Engelse wetenschappers ontdekten bijvoorbeeld dat mensen met dyslexie die gebarentaal leren inderdaad vaak moeite hebben met vingerspelling. Sterker nog: de proefpersonen vonden woorden die met vingerspelling werden uitgebeeld vaak lastiger te begrijpen dat woorden die werden geschreven.
‘Er zijn dus uitdagingen voor mensen met dyslexie die gebarentaal willen leren’, zegt Oomen. ‘Maar in het algemeen lijkt het erop dat ze minder moeite hebben met het leren van een gebarentaal dan met het leren lezen en schrijven van een gesproken taal. Tegelijkertijd weten wetenschappers nog lang niet alles over dyslexie én nog lang niet alles over gebarentaal. Meer onderzoek zou dus zeker helpen!’